BERTO MACEI

II Premio Galicia de Fotografía Contemporánea

Le cirque noir

A noite do cazador

Negro. A sombra invade a imaxe, invade todo. Negro case preto. Todo é tan escuro que prognostica o inminente. O fotógrafo amedrenta pois é neste traballo máis cazador que o que vai ao coto. A cámara dispara, mais non mata.

En Le cirque noir todo é sacudido e posto radicalmente en discusión. A superficie, antes conxelada, das verdades e dos valores tradicionais está esnaquizada e tórnase difícil proseguir no camiño, até avistar un acougo.

Berto Macei, constrúe o que semellan frames do período clásico do Film Noir, liberándose do complexo que supón repetir unha gramática manida desde a década dos corenta e nacida logo da depresión do 29. A propia nomenclatura que enfeixa as imaxes que nos presenta é clara, aliás de cada recurso que emprega na linguaxe visual, cada elemento que fotografa, ou o senlleiro xeito de evocación para quen ve as súas fotos, que rememoran fielmente os xeitos e procederes de directores como John Huston, Fritz Lang, Orson Wells, Robert Siodmak ou Charles Laughton.

En canto á forma, nesta serie fotográfica, o autor entende perfectamente o que xa dixera James Monaco en American Film Now, referente a que o Film Noir non é un xénero per se, senón mais ben un estilo visual. Por tanto, nas súas fotos podemos ver claramente unha estética fortemente influenciada polo expresionismo alemán ben pola iluminación ou a ausencia dela, ben polo punto de vista.

Mais se atendemos ao fondo, tamén Macei nos leva – coma os filmes – ao realismo poético francés cunha sorte de fatalismo que rodea ás personaxes que fotografa ou aos sempre recorrentes heroes vidos a menos. En cada imaxe vai facendo énfase na autenticidade, coma no neorrealismo italiano. Se The lost weekend ou In a lonely place se esforzan por retratar persoas comúns ou con vidas ordinarias, botando man de extras non profesionais, en Le cirque noir faise a elección consciente dun circo despoxado de ostentosidades que camiña no mole gume entre o espectáculo e a decadencia.

Berto Macei traballa co beneplácito da noite, como moitos dos detectives que protagonizan os filmes que parafrasea. Vai cazar para ateigar o seu peto de imaxes, como fai Ben Harper (Peter Graves) cos cartos en A noite do cazador (The night of hunter). Logo volta á casa para agochar en segredo o recadado e parabenizarse como fixo Harper. Asemade establece, coma el, unha relación co “roubado” entre o amor e o odio, que no filme se representa nas tatuaxes de Harry Powell (Robert Mitchum) que nos cotelos da man dereita deixan ver a palabra love e hate nos da esquerda. No traballo de Macei represéntase nese achegamento ás personaxes e como as illa ao mesmo tempo interpoñendo elementos visuais entre elas e a cámara.

O contraste que supón retratar en branco e negro un espazo que a priori soñamos en cores saturadas, e que se redunda co contraste procurado na iluminación e no acabado das imaxes, preséntanos un documental dun xeito radicalmente oposto ao agardado. Isto ponnos en alerta e xera unha certa tensión que nos afasta do aprendido, por tanto, do esperado, e métenos na obriga de facer unha relectura nihilista dun mundo que soñamos dun outro modo.

Conscientemente, como tamén fixera o cinema, Berto Macei narra dun xeito un tanto iconoclasta na que as personaxes que idealizamos desde crianzas pasan ao territorio do común, fiscalizando as súas miserias alén de grandezas e capacidades que airean publicamente. Así, o autor, deconstrúe imaxe a imaxe o celme máxico do mundo circense para achegalo á atmosfera do cinema negro con todos os seus adornos e clichés. Recursos coma os encadres aberrantes, puntos de vista a ras do chan e até cortinas interpostas que proxectan sombras nas personaxes – toda unha icona do Film Noir – reflicten novas premisas para entender un mundo que malia ser coñecido, require a nova interpretación que aquí se presenta.

Ao caer a noite, caen as convencións, caen as construcións atávicas, e a voracidade do chiaroscuro avanza cara un estado no que todo é susceptíbel de ser cazado.

Vítor Nieves. Curador

Entrevista ao curador na Porto TV nos Encontros da Imagem.
Presentación da exposición no Museo Municipal de Ourense.
Berto Macei acada o Premio Galicia de Fotografía Contemporánea no 2014. Un fallo ex æquo que premia por igual ao documental "Rururbania Salnés" de Jose Romay. (Consulta aquí os compoñentes do xurado)
Esta web utiliza cookies. Podes ver a política de cookies. Se continúas navegando estás a aceptala!    VER