I Premio Galicia de Fotografía Contemporánea

Posesións para un esquecemento

DANIEL DÍAZ TRIGO

Premio Galicia de Fotografía ContemporáneaO título do proxecto seleccionado no Premio no 2013, fai referencia ao xeito de traballar de Daniel Díaz Trigo . O proxecto é unha viaxe subxectiva ao microcosmos persoal e cotián do autor, ademais dunha viaxe nun pequeno espazo, a Terra Chá luguesa.

O día que se reuniu o xurado, malia a diferencia evidente na concepción da fotografía e a diversidade na formación dos compoñentes , tivo unanimemente claro cal era o proxecto seleccionado por reunir os requisitos que se buscaban para un premio deste nivel, alén de ser o proxecto mellor presentado. A convocatoria foi secundada por autoras e autores de 10 países, con proxectos de grande calidade, polo que ao xurado foille complicado chegar a quedarse cos de Antonio López Losada, Daniel Díaz Trigo e Jose Rodríguez Romay, que foron os tres finalistas.
No caso de Díaz Trigo, o Premio vén recoñecer unha longa traxectoria como artista, tanto na fotografía, como na pintura ou na ilustración, de sobra coñecida pola súa contorna, e que xa deu froitos en varias publicacións e coa participación en varias exposicións. Co nomeamento de Daniel como Premio Galicia de Fotografía Contemporánea, péchase un círculo; xa que hai 31 anos, un lugués, Benito Losada, comezaba cun proxecto chamado Outono Fotográfico, e hoxe, outro lugués enceta outro, que, paralelo ao festival, nace coa pretensión de ter longa vida.
Posesións para un esquecimento é un proxecto no que Díaz Trigo leva traballando máis de sete anos. Nel mestura o peso documental implícito desde o nacemento da fotografía, coa plasticidade e conceptualidade que o medio acadou co paso ao eido das grandes artes. O proxecto pretende pór de manifesto unha harmónica conxunción entre memoria colectiva e íntima, un paseo pausado polas lembranzas e o esquecemento, mais tamén polo seu territorio, acoutado nuns poucos quilómetros. O autor presenta o resultado da teima pola compilación de lembranzas que materializa en forma fotográfica para que non sufran o abandono na memoria persoal, e no maxín colectivo e institucional.
Nas imaxes mestúranse os ecos das verbas da intrahistoria e as da comunidade, e pretenden ser unha contribución á construción social do pasado, propoñendo outro esquecemento distinto ao dos medios de comunicación ou ao da desidia institucional. Formato e linguaxe alternativos para dotar de visibilidade e de existencia a un territorio común, sen sentar cátedra, sen titulares.

En canto á forma, no proxecto conviven fotografías ao máis puro estilo documental, cunha plástica evocadora doutro tempo, con grandes panorámicas de fotomontaxes e imaxes nas que se mestura até o debuxo e a pintura, e nas que non se documenta unha realidade, pois nunca existiu, pero que pretenden apropiarse da memoria de quen as ve para formar parte do fondo documental persoal, e en definitiva, da memoria.

O traballo de Díaz Trigo, está ateigado de “voces que non se oen, de silencios que xa non se lembran” como dixo o propio autor na inauguración. A exposición divídese en catro capítulos que traballan espazos significativos que mapean a Terra Chá. Así, ao longo de “O Campo”, “A Colonización”, “As Torres de Arneiro” e “O Manicomio”, vaise debullando a historia recente da veciñanza da comarca luguesa, a través da cal se poden seguir os feitos históricos que sufriu Europa o século pasado, dun xeito intimista até o punto de fotografar un espazo moi próximo, que fala tamén da historia persoal e familiar.

 

 

O Campo, componse de fotografías feitas no que orixinalmente era unha base militar, primeiro e único aeroporto do noso País até a construción do da Lavacolla. Ademáis, O Campo é un dos lugares que o pai do autor tiña que atravesar para ir ver á nai. Un espazo cotiá e familiar para o autor, pois anos despois repetiría o feito polos seus proxenitores.

A Colonización, é a serie máis extensa do proxecto, e trata de documentar, cunha parte real e outra non tanto, o intento da ditadura franquista por poboar a Terra Chá que comeza na década dos 50. A Colonización foi un proxecto moi controvertido desde o seu inicio polo que supuña crear 4 poboacións para cerca de 120 familias partindo da nada. Case 60 anos despois segue guindando sombras e luces. A familia do autor está tamén moi vencellada a estes espazos.

As torres do Arneiro, é a serie feita arredor das torres construídas polos nazis na Terra Chá. Esta actuación deixa en entredito a non participación do estado dirixido polo asasino Francisco Franco, xa que cede ao exército alemán o control do tráfico aéreo do tercio norte peninsular, e unha das entradas ao espazo aéreo europeo. Cando se estaba a facer este proxecto, as torres caeron para sempre, malia a que a desidia foi algo moi referenciado na prensa da época, nada se fixo por unhas torres, que noutros lugares están protexidas como patrimonio.

O Manicomio, é a serie máis curta e conta de imaxes feitas ao fío das estadías do autor no que foi o segundo centro de reclusión para enfermos mentais do noso País, o de Castro. Ademais, este centro ten unha relación tamén coa historia familiar do autor, xa que o seu avó traballou nel máis de 20 anos, tempo que aproveitou para establecer unha relación particular cos internos, e que soubo transmitir ao propio autor, que, nalgunha imaxe, introduce debuxos de “Xoengas”, un dos internos. Hoxe abandonado, O Manicomio, durante moitos anos foi un lugar illado e vixiado onde se agochaba ás persoas e as súas doenzas da sociedade.

 

 
POSESIÓNS PARA UN ESQUECIMENTO. Díaz Trigo. Ferrol

 

Consegue o libro aquí:

1premiogaliciafotocontemporanea2013-486x475